Wat zijn allergenen?

In dit artikel komen allergenen aan de orde.
Het gaat bij Vini Mini namelijk om het geven van allergenen (bijvoorbeeld pinda en ei) aan je baby om zo een allergie te voorkomen.
Maar wat zijn nou eigenlijk allergenen? En welke allergenen geven de meeste allergische reacties in Nederland en Europa?

Dit was voor mij ook allemaal abracadabra, dus ik hoop dat dit artikel jullie wat meer duidelijkheid geeft. Het zal best een theoretisch artikel worden, maar ik probeer het zo simpel mogelijk neer te zetten.

Wat voor soort allergenen zijn er?

Als je het hebt over allergenen, dan kun je het hebben over:

  • Voedselallergenen: komen het lichaam binnen via voedsel.
    Voorbeelden zijn: eiwitten in pinda’s.
  • Inhalatieallergenen: komen het lichaam binnen via inademing.
    Voorbeelden zijn: pollen of huisstofmijt.
  • Contactallergenen: komen het lichaam binnen via contact met de huid.
    Voorbeelden zijn: cosmetische producten.

De focus hier is natuurlijk op voedselallergenen.
Voedselallergenen zijn dus eiwitten die allergische reacties kunnen opwekken. 
Maar wat zijn nou eiwitten?

Wat zijn eiwitten in voedsel?

Eiwit is een voedingsstof, net als koolhydraten en vet. Eiwit levert calorieën en aminozuren. Aminozuren zijn bouwstenen voor het eiwit in lichaamscellen. Een ander woord voor eiwit is proteïne. 

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Kijk maar eens op een etiket; daar staan altijd eiwitten op. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten. Dierlijke eiwitten zitten vooral in vlees, vis, melk, kaas en eieren. Plantaardige eiwitten zitten vooral in brood, graanproducten, peulvruchten, noten en paddenstoelen. 

Wat zijn de 14 meest voorkomende allergenen?

Eiwitten die de eigenschap hebben allergische reacties te kunnen veroorzaken, worden ook wel voedselallergenen genoemd.
De 14 stoffen die de meeste allergische reacties oproepen in Europa zijn:

  1. Glutenbevattende granen (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, khorasantarwe/ kamut)
  2. Schaaldieren
  3. Eieren
  4. Vis
  5. Pinda
  6. Soja
  7. Melk (inclusief lactose)
  8. Noten (amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten)
  9. Selderij
  10. Mosterd
  11. Sesamzaad
  12. Zwaveldioxide en sulfiet bij concentraties van meer dan 10 mg SO2 per kilo of liter.
  13. Lupine 
  14. Weekdieren

Ik zal in verdere artikels inzoomen op een aantal allergenen van deze lijst.

Welke allergieën komen het meest voor bij baby’s?

In Nederland zijn ongeveer 5-7% van de kinderen allergisch en 2-3% van de volwassenen.
Zoals al eerder aangegeven, is het aantal kinderen met voedselallergieën de afgelopen 20 jaar verdubbeld.

Bij hele jonge kinderen zijn de volgende allergieën het meest aanwezig:

  • Koemelk
  • Kippenei     
  • Pinda
  • Noten
  • Soja                           
  • Vis
  • Tarwe

Voedselallergie komt bij baby’s en jonge kinderen vaker voor dan bij volwassenen.
Dit komt doordat de darmen nog niet volledig ontwikkeld zijn en daardoor eiwitten in de voeding niet volledig afgebroken worden. Deze grotere eiwitdeeltjes kunnen een allergie oproepen, omdat ze door de darmwand in het bloed worden opgenomen. Als de darmen volledig gerijpt zijn, kunnen deze eiwitten vaak wel verdragen worden. Dit is  als je kindje 4 jaar is.

Over koemelkallergie groeit ongeveer 80% van de kinderen heen, terwijl dit maar 20% is bij pinda en noten. Er zijn voor pinda wel veelbelovende studies om allergische kinderen bloot te stellen aan kleine hoeveelheden allergeen eiwit om toch zo de allergie te kunnen overkomen.

Deze blog is niet gericht op genezing van allergieën, maar op preventie; dus het voorkomen van voedselallergieën bij baby’s.

Mijn kindje is allergisch voor pinda’s. Is hij nou ook allergisch voor noten?

In veel gevallen reageren mensen niet op één stof maar op meerdere.
Meervoudige allergieën komen veel voor. Een aantal combinaties van allergieën treden vaker op; dit verschijnsel wordt kruisovergevoeligheid genoemd. Dit verschijnsel treedt meestal op bij voedingsmiddelen die tot een verwante familie behoren. 

Het is echter absoluut niet zo dat als je allergisch bent voor pinda’s dat je ook allergisch bent voor alle noten. Het is vaak ook niet zo dat je allergisch bent voor ALLE noten. Vandaar dat het goed is om allergenen apart te introduceren bij je baby, zodat je goed kunt zien waar een eventuele reactie op komt.
Zo reageerde Viggo niet op hazelnoot, maar was hij wel al bezig een allergie te ontwikkelen voor de tropische noten (cashewnoot & pistachenoot) en okkernoten (walnoot & pecannoot).

Ik zal hier nog verder op doorgaan bij de artikels over het specifieke allergeen, maar hier onder een aantal voorbeelden van kruisallergieën met de pinda:

  • Boomnoten
  • Sojabonen
  • Peulvruchten

Als ik nou pindasaus maak, heb ik dan minder risico op allergische reactie omdat het verhit is?

Nee, want het verhitten door koken of frituren heeft in de meeste gevallen geen invloed op de allergeniciteit, ondanks dat het eiwit verandert van structuur (dit heet denaturatie). 
Hier kom ik nog later op terug, omdat het wel zo is dat bij kippenei en koemelk er een verschil is tussen hoog & laag verhitte eiwitten.

Volgende keer: hoe weet je waar allergenen in zitten?

Ik hoop dat bovenstaand verhaal wat meer duidelijkheid geeft, zodat je weet wat allergenen zijn.

Zoals aangegeven zal ik in verdere artikels inzoomen op een aantal specifieke allergenen en zal ik uitleggen hoe je kunt herkennen in welke voedingsproducten allergenen zitten.

Stuur me feedback over het artikel of als je nog specifieke vragen hebt naar info@vinimini.nl.

En vergeet je niet aan te melden voor de nieuwsbrief!

Groetjes!
Laurie

Bronnen:
Voedingscentrum
Stichting Voedselallergie
Nederlandse Vereniging voor Allergologie
Allergenen Consultancy
Nederlands Anafylaxis Netwerk
AAAAI (American Academy of Allergy, Asthma & Immunology)

0 Shares:
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You May Also Like