Hoe weet je waar welk allergeen in zit?

In het vorige artikel heb ik beschreven wat allergenen zijn.
Maar hoe herken je ze in een verwerkt product? Hoe weet je in welk brood, koekje of hapje ei of noten zitten? Hoe staat het op het etiket?

De Europese Unie heeft bepaald dat de ingrediënten die de meeste overgevoeligheidsreacties veroorzaken (de 14 voedselallergenen zoals hieronder vermeld) extra duidelijk benoemd moeten worden voor de consument.

Top 14 voedselallergenen

Waar vind je allergeneninformatie op een etiket?

Deze 14 allergenen moeten duidelijk en expliciet op elk etiket van een voedingsproduct in Europa vermeld worden. In principe moet het dus simpel zijn om te zien wat je kind wel en niet mag als deze een allergie heeft.
Ik weet uit ervaring dat dit niet zo is, want Viggo is allergisch voor ei en ik heb heel erg vaak de vraag gekregen van familie of crèche of een bepaald voedingsmiddel wel of niet mag, omdat er op het etiket staat dat er eiwitten in zitten.

Daarom zal ik hier uitleggen hoe je een etiket kunt lezen om zeker te weten of een bepaald allergeen wel of niet in het betreffende product zit.

Een etiket is opgebouwd uit een voedingswaardetabel en een ingrediëntenspecificatie, waarbij de laatste relevant is voor mensen met allergieën.

De voedingswaardetabel laat de productsamenstelling zien

Op de voedingswaardetabel staat de samenstelling van het product en ziet er voor elk product eigenlijk hetzelfde uit en laat de hoeveelheid vetten, koolhydraten en eiwitten zien.
In het vorige artikel heb ik uitgelegd dat voedselallergenen eiwitten zijn die een allergische reactie kunnen opwekken. Maar bijna elk product bevat eiwitten; en op elke voedingswaardetabel van een product staat de hoeveelheid eiwitten gespecificeerd per 100 gram.

Hieronder zie je een paar voorbeelden van de hoeveelheid eiwit per 100 gram product:

  • Fruit: 0,5-1,5%
  • Groente: 0,5-5%
  • Rijst: 8%
  • Varkensvlees: 16%
  • Kip: 20%

Zoals je ziet, zegt dit zegt dus niks over welk soort eiwit dit is; en dit hoeft dus niet een voedselallergeen zoals ei, pinda of noot te zijn.

Hieronder een voorbeeld van een voedingswaardetabel voor een pak hagelslag:

De hagelslag bestaat dus voor 5% (5 gram uit 100 gram) uit eiwit, maar als we willen weten van welke ingrediënten deze eiwitten afkomstig zijn, dan moeten we kijken naar de  ingrediëntenspecificatie.

Welke allergenen in een product zitten, is te zien op de ingrediëntenspecificatie

Om te weten welke allergenen er in een product zitten, moeten we kijken naar de ingrediëntenlijst op het etiket. Daar moeten de 14 allergenen specifiek en in een ander lettertype op staan, zodat meteen duidelijk is welke allergenen erin zitten.
De allergenen zijn vaak vet gedrukt, onderstreept, in hoofdletters of cursief gedrukt.

Zie hieronder van dezelfde hagelslag de ingrediëntenlijst:

Hier kun je duidelijk zien dat er in hagelslag de allergenen soja en melk zitten.

Een andere manier om allergenen aan te duiden op een etiket; is het apart vermelden van allergie-informatie. Dit is eigenlijk nog beter, aangezien het dan uitgeschreven wordt voor je. Albert Heijn doet dit standaard op al hun huismerken.
Zie hieronder een voorbeeld van een AH-huismerk product:

Dit product bevat pinda´s en hier wordt ook de vermelding gemaakt dat dit product sporen van andere allergenen kan bevatten.
Maar wat wordt er bedoeld met “sporen van”?

Wat betekent “sporen van” allergenen op een etiket?

Sommige bedrijven benoemen het ook als er “sporen van een allergeen” in het product zitten. Op deze manier waarschuwen ze voor mogelijke kruisbesmetting, maar dit HOEFT niet zo te zijn. Dit geeft alleen aan dat deze allergenen ook in dezelfde productielocatie gebruikt zijn en er dus mogelijk sporen van in het product zitten.

Als iemand echt anafylactisch is, kun je ervoor kiezen om producten met sporen van ook te mijden, maar het zegt dus niet altijd wat. En eerlijk gezegd vertrouw ik nooit volledig op het etiket en zorg ik dat ik altijd een adrenalinepen bij me heb met Viggo.

Er is momenteel geen Europese wet die regelt wanneer wel of geen sporen van een allergeen op een verpakking moet staan. Hier is nog discussie over in Europa.

Allergenenwetgeving in de horeca

Volgens de Etiketteringswet is elke horecaondernemer sinds 13 december 2014 verplicht om allergeneninformatie te geven aan gasten die daarom vragen. Dat geldt voor lunchrooms, restaurants en snackbars; maar ook voor bakkers en slagers.

Voor zowel verpakte als onverpakte producten bestaat de verplichting om consumenten te kunnen informeren over aanwezige allergenen.
Dus vraag gerust om een allergenenspecificatie of een mondeling advies!

Helaas weet ik uit ervaring dat dit in de praktijk nog lang niet altijd goed werkt.
In de meest ideale situatie staat er bij elk gerecht op de menukaart al aangegeven welke allergenen deze bevat, maar dat is nog bijna nergens zo. Je moet er eigenlijk altijd om vragen en vaak weten ze het dan niet. Ze zijn verplicht om een schriftelijke lijst te hebben waar je zelf kunt controleren welk allergeen waar in zit, maar het horecapersoneel is hier niet altijd van op de hoogte.
Ik blijf gewoon vragen en als iedereen dat doet, moet het uiteindelijk beter gaan.

Het blijft natuurlijk altijd risicovol om met een allergisch kind uit eten te gaan; ook omdat er sprake kan zijn van kruisbesmetting.
Ik bel altijd van tevoren naar het restaurant om te overleggen en ik zorg ervoor dat ik een adrenalinepen bij de hand heb.

Voedselallergieën in de rest van de wereld

De bovengenoemde 14 voedselallergenen moeten vermeld worden op etiketten van voedingsmiddelen in Europa.

Sommige allergieën komen vaker voor in bepaalde geografische gebieden, waarschijnlijk veroorzaakt door verschillen in voedingspatronen. Zo komt sesamallergie veel voor in het Midden-Oosten en allergie voor selderij in het Mediterrane gebied, maar minder in onze streken.

Daarnaast worden in sommige delen van de wereld geen tarwe of gluten als wettelijk voedselallergeen aangeduid , maar bijvoorbeeld wel varkensvlees, perzik of mango.
Klik hier voor een interactieve wereldkaart waarop te vinden is welke allergenen verplicht vermeld moeten worden op het etiket van een specifiek land.

Volgende keer: de pinda uitgelicht

Nu duidelijk is wat allergenen zijn en hoe je kunt weten waar ze in zitten, zal ik in volgende artikels meer inzoomen op een aantal specifieke allergenen.

Stuur me feedback over het artikel of als je nog specifieke vragen hebt naar info@vinimini.nl.

En vergeet je niet aan te melden voor de nieuwsbrief!

Groetjes!
Laurie

Bronnen:
Voedingscentrum
Stichting Voedselallergie
Allergenen Consultancy
University of Nebraska-Lincoln
Koninklijke Horeca Nederland

0 Shares:
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You May Also Like